Зал №4: Жетісу Кеңес дәуірі кезеңінде

Музейдің бұл залы Жетісудың Кеңес заманы жылдарындағы тарихына арналған. Зал экспозициясында 1918 жылдан 1986 жылға дейінгі тарихи кезеңдерге қатысты құжаттар мен суреттер орын алған. Мәселен, өлкедегі Кеңес үкіметінің орнауы, азамат соғысы жылдары, ашаршылық, репрессия, ҰОС және т.б. тарихи оқиғаларға қатысқан жерлестеріміз туралы материалдар орын алған.

Ел ұранын биік көтерген, мемлекет және қоғамдық істерге белсене араласқан, елімізде индустрияландыру науқаны басталғанда атақты Түрксіб құрылысында бас инженер болған, өз ғұмырын халқының тәуелсіздігіне арнаған М.Тынышпаевтың өмірі мен қызметіне арналған экспозициялық комплекс осы залда безендірілген.

Ол қоғамдық қызметімен қатар қазақ халқының өткен тарихына терең үңіліп, қазақ халқының шығу тегі туралы деректерді ұзақ жылдар бойы жинақтайды. Кейінірек оны қазақ шежіресін жазуға негіз етеді. Оның «17-18 ғғ. Қазақ-қырғыз тарихы», «Ақтабан шұбырынды» атты еңбектері ХХ ғасырдың басындағы қазақ халқының тарихын зерттеуге елеулі үлес болып қосылды.

ХХ ғасырдағы ірі тарихи оқиғалардың бірі - ҰОС. Алматы облысынан отанын қорғауға 120 мың-нан астам жерлесіміз аттанып, оның 48 мың-нан астамы майдан даласында қаза тапты. ҰОС-ғы көрсеткен ерлігі мен қаһармандығы үшін 53 жерлесімізге Кеңес Одағының Батыры, 7-уіне Даңқ ордені, ал Б.Бейсекбаевқа Халық Қаһарманы атағы берілді. Айбынды 28 Панфиловшылардың да 11-і жетісулықтар. Бұл бөлімдегі қызығушылық туғызатын экспонат – 1910 жылғы «Максим» үлгісіндегі пулемет.

Соғыстан кейінгі жылдары елдің ауыл шаруашылығы мен экономикасы айтарлықтай дамыды. Оның көтерілуіне аянбай еңбек еткен 193 жерлесімізге СЕЕ атағы берілді. Бұл бөлімдегі экспозицияларда ХХ ғасырдың ұлы саясаткері, көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, ҚҒА академигі (1952) - Д.Қонаев, СЕЕ атағын екі рет иеленген Н.Алдабергенов пен Н.Головацкий және т.б. туралы мәліметтер берілген.

Осы бөлімнің экспозициясындағы құнды жәдігерлердің бірі - белгілі композитор, КСРО халық артисі, Жетісудың тумасы Мұқан Төлебаевқа тиесілі пианино. Дәл осы пионинада композитор өзінің шоқтығы биік шығармасы, өзін музыка әлемінің шырқау шыңына көтерген «Біржан-Сара» операсын жазған.

Кеңес дәуірі тұсындағы Жетісу тарихы Қазақ халқының тарихындағы тәуелсіздік жолында болған тарихи оқиғалардың бірі, ұлт тағдырында өшпес із қалдырған – Желтоқсан көтерілісі туралы экспозициямен аяқталады. Көтеріліске қатысқан жерлестеріміз Панфилов ауданының түлектері Ербол Сыпатаев пен Ляззат Асанова және осылармен есімі қатар аталатын Қайрат Рысқұлбековте желтоқсан құрбандарының бірі.